admin

การใช้ AI เพื่อคุณภาพชีวิตผู้พิการ ในโลกปัจจุบันที่เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทสำคัญในทุกแง่มุมของชีวิต มนุษย์เราเริ่มพึ่งพาเทคโนโลยีเพื่อความสะดวกสบาย ความรวดเร็ว และประสิทธิภาพที่สูงขึ้น หนึ่งในเทคโนโลยีที่ถูกพูดถึงอย่างแพร่หลาย คือ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence) ซึ่งสามารถประมวลผล วิเคราะห์ และโต้ตอบกับผู้ใช้ได้อย่างชาญฉลาด ทว่าในขณะที่คนส่วนใหญ่ใช้ AI เพื่อประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ผู้พิการกลับมองเห็น AI ว่าเป็น ‘แสงสว่าง’ ที่เปิดทางใหม่ให้กับการเข้าถึงโลกและการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ ผู้พิการในสังคมจำนวนมากต้องเผชิญกับอุปสรรคที่คนทั่วไปอาจมองข้าม เช่น การอ่านหนังสือ การเดินทาง การสื่อสาร หรือแม้กระทั่งการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปัญหาเหล่านี้ส่งผลให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางโอกาสอย่างเห็นได้ชัด แต่ด้วยเทคโนโลยี AI ความท้าทายเหล่านี้เริ่มถูกคลี่คลายลง ด้วยเครื่องมือที่สามารถปรับใช้ให้เหมาะสมกับความต้องการเฉพาะของแต่ละบุคคล ตัวอย่างเช่น ผู้พิการทางสายตาสามารถใช้เทคโนโลยี AI ที่แปลงข้อความเป็นเสียง (text-to-speech) เพื่อเข้าถึงข้อมูลที่อยู่บนเว็บไซต์หรือเอกสารต่าง ๆ ผู้พิการทางการได้ยินสามารถใช้เทคโนโลยีแปลงเสียงเป็นข้อความ (speech-to-text) เพื่อสื่อสารกับคนรอบข้างได้สะดวกยิ่งขึ้น หรือแม้แต่ผู้พิการทางการเคลื่อนไหวก็สามารถสั่งงานอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ด้วยเสียงหรือคำสั่งผ่าน AI ได้เช่นกัน AI ไม่ได้มาแทนที่ความสามารถของมนุษย์ แต่ AI […]

จากความลำบากในอดีตสู่โอกาสใหม่ในยุคดิจิทัล ในยุคที่เทคโนโลยีก้าวหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence) ได้กลายเป็นแรงผลักดันสำคัญในการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้พิการ ซึ่งเป็นกลุ่มที่ต้องเผชิญกับข้อจำกัดมากมายในการดำรงชีวิต ไม่ว่าจะเป็นด้านการศึกษา การทำงาน หรือแม้แต่การใช้ชีวิตประจำวัน แต่ความจริงที่สังคมควรตระหนักคือ แม้ AI จะสามารถช่วยเหลือผู้พิการได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ยังมี ‘ผู้พิการเพียงส่วนน้อย’ เท่านั้นที่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีเหล่านี้ได้อย่างแท้จริง ผู้พิการส่วนใหญ่ยังคงถูกจำกัดจากปัจจัยพื้นฐานหลายประการ เช่น การขาดแคลนอุปกรณ์ดิจิทัล การไม่มีอินเทอร์เน็ตใช้ ความไม่รู้ภาษาอังกฤษ หรือแม้แต่การขาดคนสอนที่เข้าใจความต้องการเฉพาะของแต่ละความพิการ ความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยีของผู้พิการ จึงไม่ใช่เพียงปัญหาทางเทคนิคหรือด้านการเงินเท่านั้น แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ต้องการการพัฒนาในระดับนโยบาย การสนับสนุนจากครอบครัว และการร่วมมือจากทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เมื่อวันที่ 29 – 31 มีนาคม 2568 มูลนิธิเพื่อนผู้พิการและผู้ด้อยโอกาส ได้จัดโครงการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเรื่อง ‘AI กับการใช้ชีวิตของคนตาบอดในยุคดิจิทัล’ ซึ่งมุ่งหวังให้ผู้พิการทางการมองเห็นได้เข้าถึงและทดลองใช้ AI เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต ผ่านกิจกรรมอบรมการใช้ ChatGPT การใช้แอปพลิเคชันนำทางด้วยเสียง และเทคนิคต่าง ๆ ที่ช่วยให้ผู้พิการสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ด้วยตนเอง ผู้เข้าร่วมหลายคนบอกว่าประสบการณ์ในโครงการนี้เปลี่ยนมุมมองของพวกเขาไปอย่างสิ้นเชิง เพราะก่อนหน้านี้พวกเขารู้สึกว่าโลกดิจิทัลไม่ใช่พื้นที่ของพวกเขาเลย หลายคนไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นเรียนรู้จากจุดไหน